Anasayfa / Güncel Haberler / Sanatta tema, fikir ve konu Fuzuli ve Sheakspear karşılaştırması

Sanatta tema, fikir ve konu Fuzuli ve Sheakspear karşılaştırması

Konu, genel olarak o yapıtın ana tema ve fikrinin anlatılması için somut olarak yaşanan, ismi –cismi geçen oyun  kahramanların öykülerinin bütünüdür. Başka bir deyişle konu somut yaşantının kendisidir

Tema, konu gibi cisimleşmiş, somut, görünür olan değildir.

Tersine soyuttur ve manevi-ruhsal, zihinsel –entelektüel faaliyet alanımızı kuşatır .

Sanat eserinde genellikle tema ile fikir karıştırılır.

Hatta buna konu’yu da eklememiz gerekir.

Ana tema ,ana fikir ve konu bir sanat eserinin olmazsa olmazıdır ve üçü de hem birbirinden bağımsız apayrı alanlardır hem de birbirlerine sımsıkı bağlıdırlar.

Önce sanat eserinin konusu hakkında bilgi verelim.

Konu, genel olarak o yapıtın ana tema ve fikrinin anlatılması için somut olarak yaşanan, ismi –cismi geçen oyun  kahramanların öykülerinin bütünüdür.

Başka bir deyişle konu somut yaşantının kendisidir.

Örneğin Yaşar Kemal’in İnce Mehmet Romanının konusu, 1940 ve 50’li yıllardaki Çukurova’nın yaşantısıdır.

Kasaba ve köylerin yaşam biçimleri, jandarma ile köylülerin karşılaşmaları, kısacası dört ciltlik romanın geçtiği her somut olay, konunun kapsama alanındadır.

Konusu, Çukurova’daki ağalık düzeni olan İnce Mehmet romanında ele alınan temalar ve ana tema nedir o zaman?

Tema, konu gibi cisimleşmiş, somut, görünür olan değildir.

Tersine soyuttur ve manevi-ruhsal, zihinsel –entelektüel faaliyet alanımızı kuşatır .

İnce Memet’te ele alınan ana tema, ağalık düzenine karşı, dürüst, yiğit bir köylü delikanlısının mücadelesi üzerine kurulmuştur.

Ana temanın dışında bir çok yan temalar ya da ikinci ,üçüncü düzeyde temalarda işlenmiştir.

Örneğin, köylülerin ikili yapısı; yani jandarma gelmeden önce ince memet’i destekleyip, jandarma gelince Memet’e tavır almaları..Ya da aşk, kahramanlık, evlat sevgisi gibi temalar.

Yani İnce Memet’in sevgilileri ve karısı ile olan ilişkisi.. Yada İnce Memet’in annesi ile olan  ilişkisi; anne her şartta oğluna sahiplenmektedir ve ana- oğul ilişkisi ideal düzeydedir. Ve tabi halkseverlik teması.

İnce Memet, halkı için ölümü göze almakta ve yıllarca kaçak yaşamaktadır.

Bütün bunlar İnce Memet romanının ana teması ve ikinci derecede temalarını anlatmaktadır.

Görüldüğü gibi tematik olan, bilinç ve bilinç altımıza yerleşerek manevileşmektedir.

Peki sanat yapıtının ana fikri ya da fikirleri nedir o zaman?

Ana fikir, yazarın, sanatçının roman boyunca vermek istediği fikri-estetik mesajı anlatır.

Bu ise sanatçının dünyayı yorumlayışı, duyuş ve düşünüşü ile ilgilidir.

Bir sanatçı hem toplumda yaşayıp, hem de toplumdan bağımsız olamaz. Toplumdaki ideolojik-siyasi –kültürel kavgalardan etkilenir  ve buradan hareketle bir kimliği oluşur.

Yazarın kimliği, dünyayı nasıl algıladığı ile ilgili olmasından dolayı, işlediği konu ve ele aldığı temalara nasıl yaklaştığını,yaklaşacağını da  gösterir.

Örneğin Yaşar Kemal sosyalist fikirlerden etkilendiği için İnce Memet romanında işlediği temalara ,kendi fikri –düşünsel dünyasına uygun bir yaklaşım sergilemiştir.

Aynı konu ve temayı başka siyasi-ideolojik konumdaki sanatçı ele aldığında, çok farklı fikri sonuçlar çıkabilir.

Bu bakımdan  tematik olanla, fikri olan, sanatsal yaratımın ayrı ayrı enstrümanlarıdır.

Beklenen istenen tema ile fikrin örtüşmesidir.

Ama zaman zaman bu örtüşme sağlanmaz.

Burada yazarın ele aldığı tema ile vermek istediği fikri-estetik mesajın birbirine zıt olmasından kaynaklanan bir durum ortaya çıkar.

Sanatsal yaratım, gerçeğin taklidi değildir hiçbir zaman.

Bu bakımdan sanatçı kişi yaşadığı dönemin tanığı olmak durumundadır.

Sanatsal yaratım, var olanı, gerçeği  algılama, yorumlama süreçlerinden sonra, geleceği kurgulama, modellendirme , yani yeniden yaratma sürecidir.

Yeniden yaratma, sanatçının fikri-düşüncel dünyasında yaratılacağı için, sanatçının dünyayı algılayışı, halka yakınlığı ya da uzaklığı gibi, sanatçı kimliğini belirleyen kriterler devreye girer.

İşte bu nedenle, aynı temayı işleyen sanatçılar farklı fikirsel-estetiksel mesajlar ortaya koyarlar.

Örneğin aşk teması, farklı sanatçıların eserlerinde değişeme uğrayarak farklı bir estetik mesajla yorumlanır.

Romeo ile Juliet ile Leyla ile Mecnun örnekleri ile bunu daha iyi anlatabiliriz.

Her iki öykünün ana teması aşktır.

Her ikisinin konusu birbirine çok benzer.

Ancak, her iki aşk temasının fikirsel-estetiksel mesajları birbirinden çok farklıdır.

Birincisinde aşıkların birbirine kavuşmak için, bu dünyada mücadele etmeleri ve gerekirse ölümü göze almaları , yani dünyevi olan öne çıkarılırken; diğerinde, mistisizm yani öteki dünyada kavuşma öne çıkarılmıştır.

Çıkarılmıştır ; çünkü Sheakspear ile Fuzuli’nin dünyayı algılayışı, fikri-estetik konumlanışları çok farklıdır.

Demek ki bir sanat eserinde konu, tema ve fikir ayrı ayrı işlevi olan, ama hepsinin bir arada iç içe olması gereken enstrümanlarmış.

Çok Okunan Haber

Koray Aydın Mersin’e geliyor

İyi Parti Genelbaşkan Yardımcısı Koray Aydın Mersin’e geliyor. İyi Parti Genelbaşkan Yardımcısı Koray Aydın 7 …

Bir yorum

  1. Günaydınlar. Güzel makaleler ve paylaşımlar için ve de Mersin Tarihi için sonsuz teşekkürler. Ufukturu Mersin >Siyasetinin de takip edildiği en güzel mecralardan birisidir. Gerek saha da gerek editörlerin hazırladığı haberlerde takibimiz ziyadesi ile bizi tatmin etmektedir. Bu sebeple teşekkürü borç bilirim.

    Ancak nacizane bir eksiği gözler önüne sermek için bu yorumu yapmaktayım. Seçimlerde Aday olacaklarla ilgili haberlere çokça yer verilirken, adaylara yardımcı olacak ve kenti yönetecek meclis üyeleri ile alakalı yeterince bilgi alabilmiş değiliz. Bu konu da yapılacak sıcak ve taze haberi en kısa sürede okuyabileceğimizi ümit ediyor. Saygılarımla teşekkürlerimi sunuyorum. İsmail AY

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir