Anasayfa / Güncel Haberler / Tarihte ilk grev 3200 yıl önce nerede yapıldı?

Tarihte ilk grev 3200 yıl önce nerede yapıldı?

“Grev”, bir
işyerinde bir ücret karşılığında çalışan kişilerin haklarını korumak ve/veya
daha iyi haklar elde edebilmek için yaptıkları işi durdurmalarıdır. Bu
davranış, yürürlükteki yasalara göre, “yasal” veya “yasadışı” olarak
nitelendirilebilir. Ancak işin özü, yasaların bu konudaki değerlendirmesi
değil, işin durdurulmasıdır.

Türkiye’de ekonomik
kriz derinleştikçe, iş durdurma eylemleri artıyor. Biz genellikle “eylem”
diyoruz ancak bu “eylem”lerin büyük çoğunluğu gerçek anlamıyla grev.

Bu sözcüğün kaynağı
ne?

‘GREV’
SÖZCÜĞÜNÜN KÖKENİ

Türkçe’de
kullandığımız “grev” sözcüğünün kökeni, eskiden Paris’te belediye sarayının
önündeki “Grève” meydanıdır.

Bu meydan,
Türkiye’de de eskiden bilinen biçimiyle “amele pazarı” olarak kullanılıyordu.
İş arayan işsizler burada toplanıyor, işçi arayanlar da buraya geliyordu.

Bir işletmede işi
bırakıp yeniden iş aramak için “amele pazarı”na, bu meydana gidenler, “grev
meydanına veya greve gittiklerini” sOsmanlı döneminde “grev” sözcüğü yerine
“ta’tîl-i eşgal” (işlerin durdurulması) ifadesi kullanılıyordu. Yanılmıyorsam
Azerbaycan’da bu kavram hâlâ kullanılıyor. Yaklaşık 20 yıl önce, Azerbaycan’ın
işçi sendikaları konfederasyonu olan Hemkarlar İttifakı’nın bir yöneticisi ile
Uluslararası Hür İşçi Sendikaları Konfederasyonu (ICFTU) Genel Sekreteri Bill
Jordan’ın görüşmelerinde çevirmenlik yapıyordum. Resmi görüşme bitince Bill
Jordan, Bakû’den söz etti ve Bakû’nün ünlü bir tatil merkezi olduğunu söyledi.
Azeri sendikacı bunu duyunca biraz şaşırdı. Görüşme bitince bana, “Bakû’de çok
tatil yapılmaz, herkes çalışır, Jordan niçin öyle dedi” diye sordu. Ben ancak o
zaman Azerbaycan’da “tatil” sözcüğünün hâlá “grev” anlamına geldiğine uyandım.

BİLİNEN İLK
GREV

Tarihte kaydedilmiş
ilk grev, belki de çağdaş işçi sınıfının ilk biçimlerini (prototiplerini)
oluşturan kişilerce, günümüzden yaklaşık 3200 yıl önce eski Mısır’da piramitlerin
yapımı sırasında ortaya çıktı.

Yaygın kanıya göre,
piramitler köleler tarafından yapıldı ve inşaatın tamamlanmasının ardından,
piramidin sırlarının başkaları tarafından öğrenilmesini önlemek amacıyla, bu
köleler öldürüldü.

Genellikle
zannedildiğinin aksine, eski Mısır’ın piramitlerini köleler değil, vasıflı
zanaatkarlar inşa etti. Büyük kaya bloklarının taşınmasında çok sayıda köylünün
zorla çalıştırılmış olma olasılığı yüksektir. Ancak işi esas yapanlar bu özgür
zanaatkarlardı. Bu kişiler taş evlerden oluşan özel köylerde yaşıyordu ve
kendilerine, yaklaşık on kişilik bir aileyi geçindirebilecek miktarda tahıl,
yağ ve balık veriliyordu. Aldıkları ücret, o dönemde ortalama bir tarım
işçisinin aldığı ücretin yaklaşık üç katıydı.

Bu kişiler piramit yapımındaki
günlük çalışmalarının sonrasında kendi özel işlerini de yapabiliyorlardı ve
aralarında bazıları okuma yazma bile biliyordu. Ancak bu zanaatkarlar tümüyle
özgür de değildi; çalışma yükümlülükleri vardı. Onların çalışma

Çok Okunan Haber

HDP MERSİN MİLLETVEKİLİ RIDVAN TURAN’DAN KROMSAN İÇİN SORU ÖNERGESİ

Halkların Demokratik Partisi Mersin Milletvekili Dr. Rıdvan Turan, Mersin’in Akdeniz İlçesi’nde bulunan Kromsan Fabrikası’nın, insan sağlığına …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir