Anasayfa / Güncel Haberler / Plastik Uçak Üretildi

Plastik Uçak Üretildi

Gövdesi tamamen kompozit yani plastik malzemeden imal edilen ilk yolcu uçağı olan Boeing 787 Dreamliner, havacılık otoritelerinden onay aldı. İmalat ve sertifikasyon sürecinde üç buçuk yıl geciken imalatçı Boeing, ilk 787’yi Japon ANA Havayolları’na

25 Eylül’de teslim edecek.

Boeing’in kâbusu sonunda bitti. Yeni uzun menzilli yolcu uçağı 787 Dreamliner, test ve sertifikasyon sürecini 39 aylık gecikmeyle tamamladı. Amerikan FAA ve Avrupalı EASA havacılık otoritelerince 26 Ağustos’ta ortak sertifiye edilen uçak, yolcular tarafından merakla bekleniyor. İki farklı modeli olan 787’nin koltuk kapasitesi 210-290 arasında değişiyor.

Uzun yıllar imalat hattında kalan orta-uzun menzilli 757 ve 767 serisi yerine Boeing 2000’li yılların başında bir çalışma başlattı. Önce ‘Sonic Cruiser’ adı verilen bir proje ortaya çıktı. Klasik yolcu uçaklarından çok farklı görünüme sahip Sonic Cruiser, yüzde 15 daha hızlı olacak, yüzde 20 yakıt tasarrufu sağlayacaktı.

Aslında bu proje, 787’nin gizlenmesi amacıyla yaratılmıştı. İlgiyi farklı yöne çeken Boeing, tüm mühendislerini havacılıkta bir ilki başarmaya odaklamıştı. Önce 7E7 olarak adlandırılan uçağın tüm gövdesi, kompozitten imal edilecekti. İş jetlerinde denenen bu teknikle gövde yüzde 30 hafifletilecek, böylece yeni teknolojilerle çok ciddi yakıt tasarrufu sağlanacaktı. Hazır olarak gelecek ön, orta ve arka gövde kısa süre içinde monte edilerek hızlı bir imalat planlanmıştı.

{2}

KOMPOZİT BAŞA DERT OLDU

Ocak 2005’e gelindiğinde ilk sipariş Japon ANA Havayolları’ndan alındı. Artık proje resmi olarak 787 adını taşıyacaktı. Çift koridorlu uçakta kısa sürede büyük bir satış başarısı yakaladı. Havayolları 787 almak için sıraya girdi. Birkaç ay içinde sipariş sayısı 600’ü buldu. Bu, havacılıkta bir satış rekoruydu.

Rakip Airbus, A380’deki gecikmeler ve ilgi görmeyen A330’dan geliştirilen modelle hayal kırıklığı yaşarken adeta patlayan 787 satışları Boeing’in yüzünü güldürüyordu.
Ancak her iddialı havacılık projesinde olduğu gibi çok yeni teknolojiler imalatçının başını yavaş yavaş ağrıtmaya başlıyordu. Havacılık otoriteleri kompozit gövde için yeni bir sertifikasyon süreci hazırlıyordu.

Boeing’e parça üreten destekçilerse yüksek kalite ve işçilik gerektiren kompozit malzemeye alışmaya çalışıyordu. Dünyanın bir çok yerindeki kompozit fabrikaları Boeing için çalışmaya başladı. Bu yüzden kompozit gövdeli bisiklet bile bulmak zorlaştı. Kompozit tenis raketlerinin fiyatları fırladı.

{3}

Boeing, söz verdiği gibi Amerikan takvim sistemi 787’yi gösterirken yani 7. ay temmuzun, 8. günü, 2007 yılında ilk uçağı fabrikadan çıkarttı. Ama birkaç ay sonraya planlanan ilk uçuş bir türlü gerçekleşmiyordu. Özellikle İtalyan Alenia tarafından üretilen parçalarda imalat hataları bulunmuştu. Binlerce parça atıldı. Üretim teknikleri gözden geçirildi. Bu sırada gövdede bazı noktalarda güçlendirme yapılması gerektiği ortaya çıktı. Yeniden yapılacak tasarım çalışmaları nedeniyle teslimat süresi yine uzayacaktı.
Boeing’in zarar hanesini giderek büyütüyordu. Her gecikme, çok sayıda yöneticinin de kellesini götürüyordu.

Sorunlar yavaş yavaş çözülürken ilk uçuş yapıldığında tarihler 15 Aralık 2009’u gösteriyordu. Boeing, kompozit gövdeyle bir risk almıştı. Test uçuşları sonrasında yakıt tasarrufu, sessizlik, menzil gibi konularda başarı yakalanmıştı. Ancak imalatta bu kadar zorlu bir süreç beklenmemişti.

Rakip Airbus ise 787’ye karşı çıkardığı A350XWB’de daha az riske sahip panel teknolojisini benimsemişti. Yani metal ve kompoziti bir arada kullanma yolunu seçmişti.

{4}

HAVADA YANGIN

Test uçuşları sürerken 9 Kasım 2010’da Teksas’da inişe gelen uçağın kabininde yangın çıktı.

Yazar Ufuk Turu

Çok Okunan Haber

Sekoyalar

Sekoyalar…   Sekoyalar dünyanın yaşayan en büyük ağaçlarıdır. Boyu yüz metreyi, çapı oniki metreyi aşabilen …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.