Anasayfa / Güncel Haberler / Azınlık Malları ve Mersin 2

Azınlık Malları ve Mersin 2

Şehir büyüdükçe ve o güne kadar merkez konumundaki Tarsus’ un yerini almaya başladıkça, başta doğu Akdeniz olmak üzere, bölgenin hatta dünyanın dört yanından girişimciye de ev sahipliği yapmaya başlar.

Müslümanlar dışında Hıristiyanlar geldikçe ibadet yeri ihtiyacı ortaya çıkar böylece.
Azınlık mallarının iadesi vesilesiyle anlatacağımız Mersin’ deki Kiliselerin hikâyesi aslında kentin son 150 yıllık gelişmesine yol açan doğum hikayesidir biraz da.

**

Hıristiyanların ibadetini yasal zemine oturtmak için dönemin Osmanlı Padişahı Sultan Abdulmecid’ e başvurulur ama ondan önce 1853 yılında Antonio Garbi’ye ait 10 dönümlük arazi satın alınarak 4 sınıflı okulu da barındıran kilisenin 1854 yılında faaliyete geçmesi sağlanmıştır bile.

Batıyla yakınlaşmak isteyen ve Fransa ile sıcak ilişkiler geliştirme arzusundaki Sultan Abdulmecid Latinlerin kilise başvurusuna hemen onay verir. Çukurova Bölgesi sorumlusu olan, Adana ve Maraş Valisi olarak ta anılan Vezir El Hac Halil –Hacı Halil Kamil Paşa-  başta olmak üzere tüm yetkililere Padişah tuğrasını taşıyan 15 Eylül 1855 tarihli fermanla da bunu duyurur. Günümüz Türkçesiyle fermanda şöyle buyrulmaktadır:
“Muhterem Vezirim ve Adana, Maraş Valisi Hacı Halil Kâmil Paşa, Tarsus Kaymakamı Osman Efendi, adı geçen kaza’nın Kadı ve Müftüsü ve Vezirlerine;

Mersin’de yaşayan Latinlerin ibadet yapmaları için kiliseleri olmadığından, adı geçen kentte bir kilisenin inşası yüksek iznimin istendiğini bildiririm. Devletim ve Fransa arasındaki ilişkilerin dostça olmasından dolayı bu istek müsbet karşılanmış olup, adı geçen kentte uygun bir kilisenin inşası için iznim vardır. Bu amaçla yüksek fermanı çıkartmış bulunmaktayız. Adı geçen mercilerden bu kilisenin inşasına herhangi bir şekilde karşı gelinmemesini ve engel olunmamasını sağlamalarını isterim.” 15 Eylül 1855 Sultan Abdulmecid ve tuğrası…

Fermanı alan Vezir gecikmeden aynı tarihte fermanla başta Tarsus Kaymakamı, tüm yetkililere gerekli yazılı talimatı gönderir.

Tarsus Kaymakamı, Kadısı, Müftüsü, Vezirler ve Mersin Bucak Müdürü’ne diye başlayan fermanda günümüz Türkçesiyle aynen şu ifadeler yer alır:
Mersin’de yaşayan Latinlerin ibadet yapabilmeleri için ve bir kiliseleri olmadığından adı geçen kentte uygun bir kilisenin inşası için izin istenmiş bulunmaktadır. Osmanlı İmparatorluğu ile Fransa arasındaki ilişkilerin dostça olmasından dolayı gerekli iznin verildiği bildirilmiştir. Ferman, bize ve size bu konuya karşı herhangi bir muhalefet veya engel çıkarılmamasını sağlamamızı emretmektedir. Bu izinden dolayı, kilise inşasına muhalefet edilmeyeceğine ve engel çıkarılmayacağına dair onay verilmesini, kale ve eski binalardan taş alınmasının yasaklanmasını, uygun yerlerden taş alımının engellenmemesini istiyoruz. Bu konular nedeniyle fermanı çıkartmış bulunuyor ve uygun bir şekilde davranmanızı bekliyoruz. 15 Eylül 1855 Adana ve Maraş Valisi Hacı Halil Kâmil Paşa)
Peki, Padişah fermanı ve bölgedeki gölgesi Vezirin gecikmez, geciktirilemez talimatına ne oldu derseniz?
1891’e kadar Tarsus Kaymakamlığının çekmecesinde bekletilir izin belgesi.
Ama Kaymakamlık çekmecesinde 36 yıl bekletilse de, fermanın varlığı sayesinde Kapüsenlerin faaliyetleri yasal zemine oturtulmuş olur.

O günlerde tutulan kayıtlara bakılırsa 2 bin nüfuslu Mersin’de 50 Katolik, 40 Maruni, 8 Kildani, Ermeniler de dahil 300 ortodoks vardır.

Zaman içinde Mersin gelişip, büyüdükçe mevcut kilise ve eklentilerinin yetersizliği de çıkar ortaya.

Özellikle yatılı kız ve erkek öğrencilerin daha sağlıklı şartlarda ve huzurlu bir ortamda eğitim olanağı sağlanması amacıyla Antuan Koleji olarak adlandırılan sahilde mevcut yere ek, daha büyük bir arazi aranmaya başlanır. O günlerde şehir dışı kabul edilen şimdiki kiliseyi merkez alan ve kuzeye doğru genişleyen bölge satın alınır.
1874 yılında Peder Luigi’nin girişimiyle günümüz Adliyesinden başlayan ve kuzeyde S

Çok Okunan Haber

Genel iktidarın yolu,belediyelerin başarı hikayelerinde

Not:Bu makale 2019 yılının Ekim ayında kaleme alındı ve bu köşede yayınlandı…YENİDEN YAYINLIYORUM Geçtiğimiz hafta …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir